Historia napojów energetycznych – od apteki do popkultur
Dziś towarzyszą nam w różnych sytuacjach: wspomagają w miejskim tempie życia, długiej trasie, nauce czy gamingowych maratonach. Historia napojów energetycznych jest jednak znacznie dłuższa (i ciekawsza!), niż mogłoby się wydawać. Od aptecznych eliksirów dodających energii, aż po światową dominację jednej z marek, która „doda ci skrzydeł” – ewolucja energetyków to fascynująca podróż przez różne kontynenty i zmieniające się style życia.
Kto wynalazł energy drink? Od frontu wojennego do azjatyckiej apteki
Już podczas II wojny światowej stosowano różnego rodzaju środki pobudzające. Żołnierze dostawali specjalne racje z kofeiną i cukrem, by poprawić czujność i wytrzymałość w polu bitwy. Choć ich celem było zwiększenie gotowości bojowej, nie miały jeszcze formy popularnego napoju.
Pierwszy napój energetyczny, który można uznać za bezpośredniego przodka współczesnych produktów, powstał w Japonii, podczas boomu gospodarczego lat 60. W 1962 roku firma Taisho Pharmaceutical wypuściła na rynek Lipovitan D – napój sprzedawany w małych szklanych buteleczkach, wyglądający jak syrop na kaszel, zawierający kofeinę, taurynę i witaminy z grupy B. Choć miał charakter medyczny, szybko stał się popularny wśród pracowników biurowych i kierowców ciężarówek, którzy zaczęli używać ich w sytuacjach, gdy potrzebowali dodatkowej dawki energii.
Kto rozpoczął globalną rewolucję?”
W latach 80. austriacki przedsiębiorca Dietrich Mateschitz odwiedził Tajlandię, gdzie natknął się na lokalny napój o nazwie Krating Daeng – odpowiednik Japońskiego Lipovitanu. Zainspirowany jego działaniem i popularnością, postanowił dostosować recepturę do gustów europejskich i rozpocząć sprzedaż w Austrii. W 1987 roku światło dzienne ujrzał napój, który nie tylko dodał skrzydeł, ale też wprowadził nową kategorię produktów na rynek.
To również ta marka zapoczątkowała marketingowy fenomen energy drinków, inwestując w sporty ekstremalne, sponsoring, wydarzenia muzyczne i lifestyle’owe projekty. Od tego momentu napoje energetyczne wkroczyły do popkultury.
Napoje energetyczne a popkultura – partnerzy młodego pokolenia
Od skateparków po e-sportowe areny, od klubów nocnych po TikToka – dziś napoje energetyczne w popkulturze są wszędzie. Stały się nieodłącznym elementem stylu życia Generacji Z i Millenialsów.
Wielu artystów, sportowców i influencerów utożsamia się z markami w tej kategorii, traktując je jako symbol aktywności, kreatywności i przełamywania schematów. Co ciekawe, współczesne energy drinki nie są już tylko domeną kofeiny. Ewoluują wraz z trendami, a ich receptury dostosowywane są do zmieniających się preferencji konsumentów oraz regulacji rynkowych. Pojawiają się warianty z dodatkiem elektrolitów, adaptogenów, czy witamin, odpowiadając na nowe potrzeby odbiorców.
Kiedy powstał energy drink, który znamy dziś?
Jeśli zapytamy: „kiedy powstał energy drink” w formie, jaką dziś w Polsce znamy – odpowiedź brzmi: w 1987 roku, wraz z premierą Red Bulla w Europie. Ale ewolucja energetyków trwa nadal.
Nowoczesne marki eksperymentują z funkcjonalnością (np. koncentracja, regeneracja, sport), designem i sposobami komunikacji. Energy Blast stawia na budowanie społeczności, jakość komponentów w składzie, przystępną cenę (bo dobre nie musi być drogie).
Historia, która wciąż się pisze
Skąd pochodzą energetyki? Z aptek, laboratoriów wojskowych, azjatyckich rynków i… z potrzeby działania. Dziś są nie tylko produktem funkcjonalnym, który ratuje w sytuacjach gdy brakuje nam energii, ale częścią globalnej kultury. I choć od lat są tematem kontrowersji, jedno jest pewne – trudno wyobrazić sobie dzisiejszy świat bez nich.
